Portretrecht
Commercieel
Commercieel
Het auteursrecht is het recht van de maker. Het portretrecht is het recht van de persoon die herkenbaar in een video of op een foto te zien is. Dus als jij een foto of video maakt van je docent Commercieel en je wilde deze gebruiken voor een poster of flyer, dan heb jij wel het auteursrecht over de foto, maar als je docent herkenbaar in beeld staat heeft hij/zij het portretrecht en mag daarom bepalen wat de auteur wel of niet met de foto en/of video mag doen.
Leerdoelen
De student kan uitleggen wat portretrecht inhoudt, welke rechten een geportretteerde heeft en wanneer toestemming vereist is voor het maken of publiceren van portretten.
De student leert ook de uitzonderingen op het portretrecht te herkennen, zoals het gebruik van portretten in de journalistiek of kunst.
Opdracht Portretrecht
Wat is portretrecht en hoe verschilt dit van auteursrecht? Heb je toestemming gevraagd en/of gekregen van de geïnterviewde om hun beeld en stem te gebruiken in jouw video? Zo niet, wat zijn de mogelijke juridische gevolgen? Onderzoek of er specifieke regels zijn voor het gebruik van beelden van personen in je video en noteer deze voor later. Maak tot slot een quitclaim voor jouw geportretteerde.
Theorie
Bescherming portretrecht
De bescherming van het portretrecht is in Nederland geregeld in de Auteurswet. Daarin staat dat wanneer portretten niet in opdracht zijn gemaakt* (dus zonder toestemming), geldt dat een geportretteerde (de persoon die op de foto/video staat) zich tegen de openbaarmaking van zijn portret kan verzetten. En hoe werkt dit nu in de praktijk voor al jij foto’s en video’s wilt maken?
*Hier heeft de fotograaf, het auteursrecht op de door hem gemaakte foto's heeft en de geportretteerde het portretrecht op diezelfde foto’s. Voor openbaarmaking van een portretfoto is dan ook de toestemming vereist van zowel de fotograaf (auteursrecht) als de geportretteerde (portretrecht). Dus hoe ga je dat aanpakken?
Een 'Quitclaim'!?
Een quitclaim is een overeenkomst tussen een fotograaf en model. Hierin geeft het model (geportretteerde) toestemming voor de gemaakte opnamen en verklaart af te zien van het portretrecht.
Op deze manier ben je als auteur vrij in het gebruik van de foto/video waar de geportretteerde op staat. Of gelimiteerd in het gebruik volgens de afspraken die zijn gemaakt in de quitclaim. In de quitclaim kan ook worden opgenomen hoe lang het beeldmateriaal mag worden gebruikt en soms ook expliciet voor welke doeleinden. Hieronder (bij 'Tips/Bronnen') helpen je naar een goede quitclaim.
Tips/Bronnen
Hoe moet ik een quitclaim opstellen
Nu jij weet waar jij juridisch op moet letten kan je een goede quitclaim opstellen die jij later als format voor ieder project of klus kan gebruiken. Maak een opzet voor de quitclaim. Zorg ervoor dat je de volgende elementen opneemt:
Titel: "Quitclaim voor Video-opname van Interview"
Inleiding: Vermeld de datum van het interview, de namen van de betrokken partijen, en het doel van de video.
Toestemming: Een duidelijke verklaring waarin de geïnterviewde toestemming geeft voor het gebruik van hun beeld en stem. En voor welke doeleinden.
Duur: Vermeld eventueel nog hoe lang de foto’s/video’s worden bewaard.
VOORBEELD QUITCLAIM
Evaluatie
Het toepassen van portretrecht in praktijk bij het maken van mediaproducties
De student kan in de praktijk beoordelen of toestemming nodig is voor het gebruik van portretten in een mediaproductie, zoals een video of een reclame, en weet hoe ze deze toestemming op de juiste manier kunnen verkrijgen of waar ze alternatieven kunnen zoeken, zoals het gebruik van stockfoto's of generieke beelden.